در همین راستا، نشست مشترک سازمان بازرسی استان کرمانشاه با مدیرعامل، معاونان و مدیران شرکت آب منطقه‌ای به بررسی اقدامات انجام‌شده، چالش‌های موجود و راهکارهای مدیریت منابع آب اختصاص یافت؛ نشستی که در آن از تعیین تکلیف حدود 300 قرارداد بلاتکلیف تا راه‌اندازی داشبورد مدیریتی و اجرای طرح کشت سبز مطرح شد.
تعیین تکلیف قراردادهای بلاتکلیف برای جلوگیری از اطاله کار
بهرام درویشی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه، در این نشست با ارائه گزارشی از اقدامات انجام‌شده، تعیین تکلیف پروژه‌ها و قراردادهای معطل‌مانده را یکی از محورهای مهم فعالیت این شرکت عنوان کرد.
وی با اشاره به یکی از پروژه‌هایی که حدود 16 تا 17 سال با مشکلات و وقفه مواجه بود، گفت: با تصمیمات اتخاذشده بیش از 50 تا 60 میلیارد تومان منفعت مالی برای دولت و بیت‌المال ایجاد شد، پروژه آبگیری شد و همزمان آب کشاورزی نیز تحویل داده شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه همچنین از نهایی شدن فرآیند ماده 23 سامانه انتقال آب شرب شهرستان کنگاور خبر داد.
درویشی درباره وضعیت پروژه‌های سد شرفشاه و طرح آبرسانی پاوه نیز عنوان کرد: در طرح آبرسانی پاوه، به دلیل تأخیر بیش از چهار ماه در تحویل کارگاه و افزایش هزینه‌ها در شرایط تورمی، مسائل قراردادی ایجاد شده بود که با پیگیری‌های انجام‌شده، اعتبارات جذب و روند اجرای پروژه ادامه پیدا کرد.
وی از وجود حدود 300 قرارداد بلاتکلیف در شرکت آب منطقه‌ای خبر داد و افزود: با تشکیل کمیته حل اختلاف داخلی و استفاده از ظرفیت تفاهم با پیمانکاران، تعداد قابل توجهی از این قراردادها تعیین تکلیف شده است.
درویشی هدف از این اقدام را جلوگیری از اطاله فرآیندها، افزایش هزینه‌های پروژه‌ها و ورود اختلافات به مراحل قضایی عنوان کرد.
بیش از 100 میلیارد تومان طلب شرکت آب منطقه‌ای از آبفا
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه به وضعیت مالی شرکت و محدودیت‌های موجود در تأمین منابع پرداخت و گفت: این شرکت به عنوان یک مجموعه دولتی با محدودیت‌هایی در حوزه اختیارات و منابع مالی مواجه است.
وی افزود: عمده درآمدهای شرکت از محل فروش آب به صنایع و بخش کشاورزی تأمین می‌شود و شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه بیش از 100 میلیارد تومان از شرکت آب و فاضلاب طلب دارد.
درویشی با اشاره به گستردگی مسئولیت‌های شرکت گفت: در کنار تأمین و تنظیم آب، مدیریت تأسیسات انتقال و اجرای وظایف مرتبط با منابع آب، مسئولیت‌های مربوط به سامانه گرمسیری نیز به مجموعه وظایف شرکت افزوده شده است.
راه‌اندازی داشبورد مدیریتی برای رصد روزانه منابع آب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه از تغییر رویکرد شرکت در حوزه نظارت و مدیریت داده‌محور منابع آب خبر داد و گفت: یک داشبورد مدیریتی بومی در شرکت راه‌اندازی شده که امکان رصد روزانه و کارشناسی لایه‌های مختلف فعالیت شرکت را فراهم می‌کند.
وی اجرای طرح کشت سبز را از اقدامات جدید شرکت در حوزه پایش منابع آب عنوان کرد و افزود: اکنون امکان بررسی سطح زیرکشت، نوع کشت و وضعیت مجاز یا غیرمجاز بودن فعالیت‌های کشاورزی در نقاط مختلف استان فراهم شده است.
درویشی گفت: اطلاعات حاصل از این پایش برای مدیریت مصرف آب و وصول حقوق دولت مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی با اشاره به یکی از نتایج این پایش‌ها عنوان کرد: در یک مورد با استناد به اطلاعات پروانه، وضعیت کنتور و تصاویر هوایی، اضافه‌برداشت و خسارت مربوط به یک بهره‌بردار حدود 13 میلیارد تومان تعیین شد که پس از ارائه مستندات، این مبلغ پرداخت شد.
سازمان بازرسی: مدیریت آب نباید جزیره‌ای باشد
در ادامه این نشست، مرادی وحدت، مدیرکل بازرسی استان کرمانشاه، با قدردانی از اقدامات شرکت آب منطقه‌ای، بر ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آب تأکید کرد.
وی محدودیت منابع، خشکسالی، برداشت‌های بی‌رویه و مدیریت ناکارآمد مصرف را از مهم‌ترین چالش‌های حوزه آب دانست و گفت: هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط باید تقویت شود.
مدیرکل بازرسی استان کرمانشاه با اشاره به تفاوت رویکرد برخی دستگاه‌های اجرایی در حوزه توسعه عنوان کرد: گاهی سیاست‌های توسعه کشاورزی و صنعتی بدون توجه کافی به ظرفیت منابع آب دنبال می‌شود، در حالی که در موضوعاتی مانند سطح زیرکشت، انتخاب محصولات کشاورزی و توسعه صنایع آب‌بر، ظرفیت منابع آب باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
مرادی وحدت نگاه جزیره‌ای در سیاست‌گذاری را یکی از چالش‌های مدیریت منابع دانست و بر هماهنگی میان وزارت نیرو و سایر دستگاه‌های مرتبط تأکید کرد.
وی گفت: مدیریت منابع آب تنها به کنترل برداشت محدود نمی‌شود، بلکه سیاست‌های توسعه، الگوی کشت، نوع صنایع و شیوه مصرف را نیز دربرمی‌گیرد.
انسداد چاه به‌تنهایی کافی نیست؛ بهره‌بردار باید راهکار جایگزین داشته باشد
مدیرکل بازرسی استان کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه همزمان به برخورد با برداشت‌های غیرمجاز و ایجاد راهکارهای جایگزین برای بهره‌برداران تأکید کرد.
مرادی وحدت اظهار کرد: صرف انسداد چاه یا اعمال محدودیت، بدون توجه به منافع اقتصادی بهره‌بردار، ممکن است زمینه حرکت به سمت منابع دیگر، برداشت غیرمجاز از چاه‌های دیگر یا اضافه‌برداشت را فراهم کند.
وی اصلاح مقررات، فرهنگ‌سازی و ارائه راهکارهای جایگزین را در کنار اقدامات نظارتی ضروری دانست.
بارش و روان‌آب‌ها باید به فرصت تبدیل شود
مرادی وحدت با اشاره به بارش‌ها و روان‌آب‌ها گفت: مدیریت این منابع نباید صرفاً با هدف جلوگیری از خسارت دنبال شود، بلکه باید از ظرفیت بارش‌های سطحی، آبخیزداری، آبخوانداری، سدها و دیگر روش‌های ذخیره و نگهداری آب برای تقویت منابع استفاده کرد.
وی تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: پروژه‌هایی که برای آنها سرمایه، انرژی و نیروی انسانی صرف شده است، باید با اولویت‌بندی و استفاده از ظرفیت دستگاه‌های مختلف به نتیجه برسند.
مدیرکل بازرسی استان کرمانشاه افزود: تأخیر در اجرای پروژه‌ها علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب از دست رفتن منافع حاصل از بهره‌برداری نیز می‌شود.
سد آزادی و گاوشان در مسیر تکمیل
مرادی وحدت با اشاره مشخص به سد آزادی اظهار کرد: وجود آب و زمین آماده کشت در کنار ظرفیت نیروی انسانی، در صورتی که مشکلات خطوط انتقال برطرف نشود، نمی‌تواند به بهره‌برداری کامل از ظرفیت پروژه منجر شود و لازم است مشکلات باقی‌مانده این بخش با جدیت دنبال شود.
وی بر ضرورت تعیین تکلیف بخش ناقص نیروگاه سد گاوشان تأکید کرد و گفت: در صورت وجود مسائل حقوقی یا فنی، سازمان بازرسی آمادگی دارد در چارچوب وظایف قانونی خود برای رفع موانع و تسریع در تکمیل این پروژه همکاری کند.
اصلاح الگوی مصرف؛ حلقه دیگری از مدیریت آب
مدیرکل بازرسی استان کرمانشاه نقش روابط عمومی را نیز در اصلاح الگوی مصرف مهم دانست و با اشاره به هزینه‌های تأمین، تصفیه، انتقال و توزیع آب گفت: مسئله مصرف و هدررفت آب را نمی‌توان صرفاً با این استدلال که آب در نهایت به چرخه طبیعی بازمی‌گردد، نادیده گرفت؛ زیرا آب تصفیه‌شده و انتقال‌یافته برای دولت هزینه قابل توجهی ایجاد کرده است.
مجموع مباحث مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد مدیریت آب در کرمانشاه با زنجیره‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته مواجه است؛ از سیاست‌گذاری در بخش کشاورزی و صنعت و اصلاح الگوی کشت گرفته تا حفاظت از منابع زیرزمینی، کنترل برداشت، تکمیل زیرساخت‌های انتقال، مدیریت مالی، تعیین تکلیف قراردادها و اصلاح الگوی مصرف.
در این میان، راه‌اندازی داشبورد مدیریتی و اجرای طرح کشت سبز از اقداماتی است که امکان حرکت به سمت مدیریت داده‌محور و پایش مستمر منابع آب را فراهم می‌کند؛ در کنار آن، تأکید سازمان بازرسی بر هماهنگی بین‌بخشی نشان می‌دهد مدیریت پایدار منابع آب نیازمند همکاری دستگاه‌های متولی آب، کشاورزی، صنعت و سایر بخش‌های مصرف‌کننده است.
در نهایت، مباحث این نشست بر یک واقعیت اجرایی تأکید داشت که حفاظت از منابع آب تنها با کنترل برداشت محقق نمی‌شود و همزمان باید تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، تعیین تکلیف قراردادها، تأمین زیرساخت‌های انتقال، مدیریت الگوی کشت، پایش مصرف و استفاده مؤثر از منابع آبی موجود نیز دنبال شود.
