وی با اشاره به وظایف کمیسیون ماده 42 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، بر لزوم توجه شهروندان به کد شناسایی، عیار حک‌شده و دریافت فاکتور معتبر هنگام خرید طلا تأکید کرد و راه‌های استعلام اصالت و پیگیری شکایات را تشریح نمود.
مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:
تسنیم: در یک سال گذشته چه اقداماتی برای نظارت بر مصنوعات طلا در استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شده است؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: در راستای صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان و اطمینان از رعایت الزامات استانداردی، نظارت بر مصنوعات طلا به‌صورت مستمر انجام می‌شود و در بازه زمانی مهرماه 1404 تا مهرماه 1405، در مجموع 140 مورد بازرسی و نمونه‌برداری از مصنوعات طلا در سطح استان انجام شده است. این اقدامات با هدف پایش کیفیت، کنترل دقیق عیار و بررسی انطباق کامل مصنوعات با الزامات استانداردی صورت می‌گیرد.
تسنیم: از این 140 مورد بازرسی، چه تعداد به تعطیلی واحدها یا صدور جریمه منجر شده و علت اصلی تخلفات چه بوده است؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: در این مدت تعطیلی واحد صنفی یا تولیدی نداشتیم، اما مواردی از معرفی به کمیسیون ماده 42 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد ثبت شده است. علت اصلی ارجاع پرونده‌ها و صدور جرایم، عدم انطباق با استاندارد و به‌ویژه تولید با عیار پایین‌تر از حد قانونی (کمتر از 750 یا همان 18 عیار) بوده است.
تسنیم: چرا همچنان بخشی از طلای بازار استان فاقد کد شناسایی معتبر است و چه برنامه‌ای برای پوشش کامل واحدهای صنفی شهرستان‌ها دارید؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: عرضه هرگونه مصنوع طلای فاقد کد شناسایی ممنوع و غیرقانونی است. کارشناسان استاندارد به‌طور مستمر و منظم در حال بازرسی از سطح بازار هستند؛ طلای فاقد کد بلافاصله از سطح بازار جمع‌آوری شده و فرد متخلف نیز برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی معرفی می‌شود.
تسنیم: با توجه به محدودیت آزمایشگاه عیارسنجی در استان، نمونه‌ها در چه بازه زمانی آزمون می‌شوند و آیا نتایج آن شفاف و عمومی منتشر می‌شود؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: نمونه‌های جمع‌آوری‌شده به‌صورت مستمر و بدون وقفه جهت انجام آزمون‌های دقیق به آزمایشگاه‌های تخصصی تهران و آزمایشگاه‌های تأیید صلاحیت‌شده همکار در استان‌های همجوار ارسال می‌شوند تا نتایج آن با دقت ارزیابی شود.
تسنیم: در بازدید از واحدهای تولیدکننده مصنوعات طلا چه مواردی مورد بررسی قرار می‌گیرد؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: در این بازدیدها، تمام مراحل و خطوط فرآیند تولید و نحوه رعایت الزامات استانداردی در کارگاه‌ها مورد ارزیابی دقیق قرار می‌گیرد و بر ضرورت رعایت ضوابط مرتبط با عیار، حک صحیح کد شناسایی تولیدکننده و سایر دستورالعمل‌های فنی در فرآیند ساخت مصنوعات تأکید ویژه می‌شود.
تسنیم: مهم‌ترین الزامات استانداردی در حوزه تولید مصنوعات طلا چیست؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: یکی از شاخص‌ترین الزامات، حک کد شناسایی معتبر تولیدکننده و عیار رسمی بر روی مصنوع است. عیارهای رسمی مصنوعات طلا بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره 2132 تعیین شده و کد شناسایی نیز صرفاً به واحدهای تولیدکننده مجاز در داخل کشور اختصاص می‌یابد.
تسنیم: اگر در نمونه‌برداری مشخص شود عیار یک مصنوع طلا پایین‌تر از عیار رسمی و الزامات استانداردی است، چه اقدامی انجام می‌شود؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: در صورت احراز عدم انطباق، موضوع بر اساس قوانین و مقررات مربوطه با قاطعیت پیگیری می‌شود. در مواردی که کیفیت محصول تولیدی پایین‌تر از استاندارد باشد، طبق ماده 41 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، مراتب جهت تصمیم‌گیری به کمیسیون موضوع ماده 42 ارجاع می‌گردد. حسب مورد و با توجه به شرایط پرونده، سوابق و دفعات تخلف و سایر موارد قانونی، این کمیسیون اختیاراتی نظیر صدور اخطار و تذکر، اخذ تعهد، اعمال جریمه، تعطیلی واحد تولیدی یا خدماتی، جمع‌آوری محصول از سطح عرضه و بازار، و همچنین الزام متخلف به اصلاح و بهسازی یا فروش و امحای کالا را دارد. در صورتی که عمل ارتکابی مصداق جرم باشد نیز پرونده مستقیماً به مرجع قضایی ذی‌صلاح ارجاع می‌شود.
تسنیم: کمیسیون ماده 42 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد چه وظیفه‌ای دارد؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: کمیسیون ماده 42 مرجع قانونی رسیدگی به تخلفاتی است که طبق قانون استاندارد به آن ارجاع می‌شود. این کمیسیون با ترکیبی متشکل از یکی از قضات دادگستری (به انتخاب رئیس محترم قوه قضائیه)، مدیرکل استاندارد استان، نماینده سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و نمایندگان اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، تعاون مرکزی و اصناف ایران حسب مورد تشکیل شده و پرونده‌ها را رسیدگی می‌نماید.
تسنیم: وضعیت و ضمانت اجرایی تصمیمات کمیسیون ماده 42 به چه صورت است؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: مطابق ماده 42، چنانچه اعضای کمیسیون موضوع را واجد وصف مجرمانه تشخیص دهند، مراتب فوراً به مرجع ذی‌صلاح قضایی ارجاع خواهد شد. در غیر این صورت، کمیسیون صلاحیت دارد متناسب با شرایط، امکانات و دفعات تکرار تخلف، تصمیماتی از قبیل تذکر، اخطار کتبی، اخذ تعهد رسمی، تعیین جریمه مالی، تعطیلی واحد تولیدی یا خدماتی، جمع‌آوری کالای غیراستاندارد از بازار و الزام به اصلاح و بهسازی، یا فروش و امحای کالا اتخاذ نماید.
تسنیم: شهروندان چگونه می‌توانند کد شناسایی درج‌شده بر روی مصنوع طلا را استعلام کنند؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: شهروندان می‌توانند با وارد کردن حرف لاتین G و درج کد شناسایی حک‌شده بر روی قطعه طلا بلافاصله پس از آن، پیامک را به سامانه 10001517 ارسال کنند تا وضعیت اعتبار کد شناسایی و مشخصات دقیق واحد تولیدکننده را به‌صورت آنی دریافت نمایند.
تسنیم: هنگام خرید مصنوعات طلا، عموم مردم باید به چه نکاتی توجه داشته باشند؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: توصیه اکید ما این است که خریداران محترم تنها از واحدهای صنفی دارای پروانه معتبر خرید کنند و هنگام معامله، حتماً وجود کد شناسایی و عیار رسمی حک‌شده بر روی قطعه را بررسی کنند. دریافت فاکتور رسمی و معتبر نیز امری حیاتی است؛ این فاکتور حتماً باید مشخصاتی چون نوع مصنوع، وزن خالص، عیار دقیق، کد شناسایی تولیدکننده، مشخصات و وزن جواهرات یا سنگ‌های به‌کاررفته و قیمت روز طلا را به‌صورت شفاف در بر داشته باشد.
تسنیم: نقش نمونه‌برداری و انجام آزمون در ارزیابی و نظارت بر بازار طلا چیست؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: نمونه‌برداری و انجام آزمون‌های فنی، اصلی‌ترین ابزار سنجش انطباق مصنوعات طلا با استانداردهای مصوب به شمار می‌رود. تمامی نمونه‌های دریافت‌شده از سطح بازار، بر حسب مورد جهت ارزیابی به آزمایشگاه‌های تخصصی ذی‌صلاح ارسال می‌شوند تا انطباق دقیق محصول با مشخصات استاندارد اثبات گردد.
تسنیم: در صورت مشاهده تخلف یا بروز هرگونه ابهام، مردم از چه طریقی می‌توانند گزارش‌ها یا شکایات خود را ثبت کنند؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: هم‌استانی‌های عزیز می‌توانند گزارش‌ها، انتقادات و شکایات خود در زمینه استاندارد را از طریق سامانه تلفنی 1517 ثبت و پیگیری کنند. همچنین همان‌طور که اشاره شد، استعلام اصالت کد شناسایی مصنوعات طلا نیز از طریق سرشماره پیامکی 10001517 در دسترس همگان قرار دارد.
تسنیم: سخن پایانی و توصیه کلی شما به مصرف‌کنندگان در خرید طلا چیست؟
ضرغام‌پور بویراحمدی: پیام من به همشهریان عزیز این است که هنگام خرید مصنوعات طلا، فراتر از زیبایی ظاهری و قیمت، به مؤلفه‌های قانونی یعنی وجود کد شناسایی، عیار رسمی استاندارد و دریافت فاکتور معتبر عنایت ویژه داشته باشند و خرید خود را فقط از مراکز صنفی مجاز انجام دهند. پایبندی به این نکات ساده، مطمئن‌ترین راه برای صیانت از سرمایه و حفظ حقوق قانونی مصرف‌کنندگان است.
گفت‌وگو از: آهو پایدار
