در جریان این بازدید، بیش از 100 نفر از زندانیان در قالب میز خدمت قضایی با مسئولان قضایی دیدار کردند و مسائل، درخواست‌ها و مشکلات حقوقی و کیفری خود را به‌صورت مستقیم مطرح کردند.
عبداللهی در این بازدید با تأکید بر ضرورت هدفمند بودن حضور قضات در زندان‌ها اظهار کرد: حضور مسئولان قضایی در زندان باید با هدف بررسی دقیق وضعیت زندانیان و اتخاذ تصمیم‌های مؤثر و گره‌گشا انجام شود و هرجا ادامه حضور فرد در زندان ضرورت قانونی ندارد، در چارچوب مقررات باید برای آزادی وی اقدام شود.
وی افزود: انسانی که پشت دیوارهای زندان قرار گرفته، برای رهایی از این وضعیت چشم امید به تصمیم و اقدام مسئولان قضایی دارد؛ از این رو باید تلاش شود حضور قضات و مسئولان در زندان، معنادار، مؤثر و نتیجه‌بخش باشد.
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت بازبینی مستمر وضعیت زندانیان گفت: قضات باید نسبت به پرونده‌های در اختیار خود اشراف کامل داشته باشند و در مواردی که با گذشت زمان، ضرورت ادامه بازداشت فرد از بین رفته است، موضوع را با قید فوریت بررسی کنند.
عبداللهی با اشاره به ماهیت قرارهای تأمین کیفری نیز گفت: قرار تأمین برای تضمین دسترسی به متهم و حضور وی در مراحل رسیدگی تعیین می‌شود و نباید از آن به عنوان ابزار مجازات استفاده کرد؛ بنابراین هر زمان ضرورت قانونی ادامه بازداشت وجود نداشته باشد، باید تصمیم مقتضی اتخاذ شود.
تأکید بر تعیین تکلیف پرونده محکومان مالی
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت توجه ویژه به وضعیت محکومان مالی، بر بررسی دقیق و سریع پرونده این افراد با رویکرد حمایتی و ارفاقی و در چارچوب قانون تأکید کرد.
وی افزود: چنانچه برای محکومی حکم اعسار صادر شده اما وی توانایی پرداخت پیش‌قسط یا اقساط تعیین‌شده را نداشته باشد، درخواست تعدیل اقساط باید مورد رسیدگی قرار گیرد تا از استمرار حبس افرادی که ادامه حضور آنان در زندان ضرورت ندارد، جلوگیری شود.
عبداللهی خاطرنشان کرد: کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها باید ضمن رعایت حقوق شاکی و محکوم‌له و در چارچوب قانون دنبال شود و تصمیم قضایی باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن رعایت حقوق طرفین، از تحمیل آثار غیرضروری حبس جلوگیری کند.
آزادی 94 زندانی از ابتدای مهرماه
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کاهش جمعیت کیفری زندان‌های استان گفت: از ابتدای مهرماه تاکنون 82 نفر با پایان مدت حبس و 12 نفر نیز با بهره‌مندی از ارفاقات قانونی از زندان آزاد شده‌اند که با احتساب آزادی 63 نفر در روز بازدید از زندان مرکزی بیرجند، مجموع آزادی‌های انجام‌شده از ابتدای مهرماه به 94 نفر رسیده است.
وی از تلاش قضات، کارکنان دادگستری و مجموعه اداره‌کل زندان‌های استان قدردانی کرد و افزود: پرونده زندانیان واجد شرایط باید با دقت و سرعت بررسی شود تا زمینه استخلاص افرادی که ادامه حضور آنان در زندان ضرورت قانونی ندارد، فراهم شود.
قاسمی: شرایط ارفاقات قانونی زندانیان به‌صورت فردی بررسی شود
احمد قاسمی، دادستان مرکز استان خراسان جنوبی نیز در این بازدید بر بررسی فردی پرونده زندانیان تأکید کرد و گفت: افرادی که شرایط بهره‌مندی از آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات، عفو و سایر ارفاقات قانونی را دارند باید به‌صورت دقیق احصا و پرونده آنان بررسی شود تا افراد واجد شرایط بتوانند در چارچوب قانون از این ظرفیت‌ها استفاده کنند.
وی همچنین بر ضرورت کاهش بازداشت‌های کوتاه‌مدت تأکید کرد و افزود: در شش ماه نخست سال جاری، 643 مورد بازداشت کوتاه‌مدت یک تا سه‌روزه در استان ثبت شده است.
دادستان مرکز استان خراسان جنوبی با بیان اینکه باید از ظرفیت‌های قانونی برای جلوگیری از بازداشت‌های غیرضروری استفاده شود، گفت: هدف دستگاه قضایی باید این باشد که در مواردی که ضرورتی برای ورود فرد به زندان وجود ندارد، از ظرفیت‌های قانونی موجود استفاده شود و بازداشت تنها در مواردی انجام شود که ضرورت قانونی آن احراز شده باشد.
قاسمی همچنین بر اجرای طرح پایش زندانیان، استفاده از ظرفیت دادرسی الکترونیک، کاهش بازداشت‌هایی که به برائت یا منع تعقیب منتهی می‌شود، افزایش مرخصی زندانیان واجد شرایط و توسعه بازدید قضات از زندان‌ها تأکید کرد.
وی با اشاره به وضعیت زندانیان غیبت‌خورده در سطح استان نیز گفت: دادستان‌های حوزه‌های قضایی باید با تشکیل کارگروه‌های مربوط، وضعیت این افراد را بررسی و نسبت به ثبت و پیگیری وضعیت آنان در سامانه مربوط اقدام کنند.
قاسمی همچنین تعیین تکلیف و تسریع در انتقال زندانیان غیربومی را مورد تأکید قرار داد و گفت: با توجه به حضور تعدادی از زندانیان متعلق به سایر استان‌ها در زندان‌های خراسان جنوبی، هماهنگی با مسئولان قضایی و زندان‌های استان‌های مربوط برای تسریع در انتقال آنان دنبال خواهد شد.
ارائه گزارش عملکرد زندان‌های خراسان جنوبی
در ادامه این بازدید، علی عبدی، مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی، گزارشی از مهم‌ترین اقدامات و دستاوردهای مجموعه زندان‌های استان در حوزه‌های فرهنگی، تربیتی، آموزشی، اشتغال، حمایت از خانواده زندانیان، صلح و سازش و بهداشت و درمان ارائه کرد.
عبدی با اشاره به توسعه فعالیت‌های قرآنی در مراکز اصلاحی و تربیتی استان گفت: از ابتدای سال جاری 477 نفر از زندانیان در دوره‌های تجوید، 533 نفر در دوره‌های تفسیر و 270 نفر در برنامه‌های حفظ سوره‌های منتخب شرکت کرده‌اند و 13 دارالقرآن نیز در زندان‌های استان راه‌اندازی و افتتاح شده است.
وی افزود: دو دارالحفظ در زندان مرکزی بیرجند و زندان فردوس راه‌اندازی شده و برنامه‌هایی از جمله اتاق شهدا در قالب طرح «رفیق آسمانی»، هواخوری‌های پویا، مسابقات قرآنی، ورزشی و تئاتر و محافل انس با قرآن کریم با حضور قاریان کشوری و بین‌المللی نیز اجرا شده است.
مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی از تشکیل گروه سرود 110 نفره در زندان مرکزی بیرجند و زندان فردوس و اجرای تئاتر شورایی به عنوان دیگر برنامه‌های فرهنگی و تربیتی یاد کرد و گفت: زندانیان استان پنج مقام کشوری، کارکنان سه مقام کشوری و فرزندان کارکنان نیز سه مقام کشوری در مسابقات قرآنی کسب کرده‌اند.
عبدی ادامه داد: مجموعه زندان‌های خراسان جنوبی طی سه سال متوالی موفق به کسب نمره کامل 100 و رتبه نخست استانی و کشوری در حوزه اقامه نماز بین دستگاه‌های اجرایی شده است.
توسعه آموزش و کتابخانه‌های زندان
مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی، آموزش رسمی در قالب هنرستان بزرگسالان و نهضت سوادآموزی، برگزاری دوره‌های تحکیم و انتقال، ثبت‌نام دوره‌های فراگیر دانشگاه پیام نور برای زندانیان و توسعه کتابخانه‌های زندان‌ها را از دیگر اقدامات این مجموعه عنوان کرد.
وی گفت: 14 هزار جلد کتاب از کتابخانه آستان قدس رضوی و 2 هزار جلد کتاب از اداره‌کل کتابخانه‌های استان دریافت شده و زمینه راه‌اندازی و تجهیز کتابخانه در اندرزگاه‌های زندان‌ها فراهم شده است.
عبدی همچنین از کسب رتبه عالی فرهنگی و تربیتی زندان‌های خراسان جنوبی در بین زندان‌های کشور و کسب دو مقام کشوری در نخستین جشنواره هنری و ادبی «نقطه عطف» خبر داد.
صلح و سازش برای آزادی زندانیان
وی با اشاره به فعالیت شوراهای حل اختلاف زندان‌های استان اظهار کرد: در راستای ایجاد صلح و سازش، 264 جلسه توسط مددکاران برگزار شده که در نتیجه آن، شاکیان از مبلغ بیش از 2 هزار و 557 میلیارد ریال و همچنین 450 سکه گذشت کرده‌اند.
مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی افزود: در این فرآیند 86 پرونده منجر به آزادی شده و در یکی از پرونده‌ها نیز زمینه آزادی 64 نفر فراهم شده است.
وی همچنین گفت: ستاد دیه استان زمینه آزادی 79 نفر از زندانیان جرایم غیرعمد را فراهم کرده است؛ اقدامی که با هدف حمایت از افراد گرفتار در جرایم غیرعمد و بازگشت آنان به آغوش خانواده انجام شده است.
حمایت از خانواده زندانیان
عبدی با اشاره به اقدامات انجمن‌های حمایت از زندانیان استان گفت: تاکنون پنج هزار و 799 مورد کمک نقدی و غیرنقدی به خانواده زندانیان به ارزش بیش از 94 میلیارد تومان ارائه شده است.
وی از برگزاری 80 دوره آموزشی در زمینه مهارت‌های اساسی زندگی، مشاوره، پیشگیری از اعتیاد، سازگاری با فقدان سرپرست، انسجام‌بخشی خانواده، پیشگیری از طلاق و مهارت‌های فرزندپروری خبر داد و افزود: این دوره‌ها برای دو هزار و 440 نفر از خانواده‌های زندانیان استان برگزار شده است.
مدیرکل زندان‌های استان ادامه داد: در حوزه اشتغال خانواده زندانیان نیز 44 نفر از خانواده‌ها از خدمات اشتغال بهره‌مند شده‌اند و مدیرکل، معاونان، مدیران عامل انجمن‌ها و رؤسای زندان‌های استان در راستای رسیدگی به مشکلات خانواده زندانیان، 812 مورد بازدید از خانواده‌ها انجام داده‌اند.
وی توزیع 771 بسته تحصیلی به ارزش دو میلیارد تومان میان فرزندان زندانیان و کمک انجمن‌های حمایت از زندانیان استان برای آزادی 21 نفر را از دیگر اقدامات حمایتی عنوان کرد.
اشتغال و حرفه‌آموزی؛ محور توانمندسازی زندانیان
عبدی با اشاره به برنامه‌های اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان گفت: 63 دوره مهارت‌آموزی در زندان‌های استان برگزار شده و مسابقات مهارت زندانیان نیز با حضور 190 نفر در مرحله شهرستانی و در 10 رشته برگزار شده است که در مرحله استانی 73 نفر حضور داشتند.
وی از کسب رتبه «خیلی خوب» در حوزه حرفه‌آموزی بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده خبر داد و افزود: کارگاه تولید روتختی و لباس یکبار مصرف بیمارستانی در کارگاه خیاطی زندان شهرستان طبس با مشارکت بخش خصوصی راه‌اندازی شده که زمینه اشتغال 12 نفر از زندانیان را فراهم کرده است.
مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی همچنین به فعالیت‌های کشاورزی و تولیدی بنیاد تعاون زندانیان استان اشاره کرد و گفت: یک هزار لیتر گلاب، حدود 20 تن گندم، یک تن عناب و 3.5 تن خرما از مجتمع‌های کشاورزی و دامپروری بنیاد تعاون زندانیان استان برداشت شده است.
عبدی با اشاره به نقش مرکز مراقبت بعد از خروج در حمایت از زندانیان آزادشده اظهار کرد: در شش ماه نخست سال جاری از محل کار 69 نفر از زندانیان بازدید شده و 52 نفر از زندانیان آزادشده برای دریافت تسهیلات اشتغال‌زایی به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند که از این تعداد، 43 نفر موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند.
ارائه خدمات بهداشتی و درمانی
مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی در بخش دیگری از گزارش خود به اقدامات حوزه بهداشت و درمان اشاره کرد و گفت: بیمه سلامت 168 نفر از زندانیان بستری پیگیری شده و بیش از 100 جلسه آموزشی در زمینه‌های مختلف از جمله مسائل روان‌شناختی، بیماری‌ها و پیشگیری از اعتیاد برگزار شده است.
وی افزود: خدمات جهادی دندان‌پزشکی به ارزش 161 میلیون تومان به زندانیان ارائه شده و خدمات بینایی‌سنجی، تحویل عینک رایگان و ویزیت پزشکان متخصص در رشته‌های داخلی، اعصاب و روان، قلب و عروق و سایر تخصص‌ها نیز در دستور کار قرار داشته است.
عبدی تأکید کرد: مجموعه زندان‌های خراسان جنوبی با رویکرد اصلاحی و تربیتی تلاش می‌کند در کنار اجرای برنامه‌های فرهنگی و آموزشی، با توسعه اشتغال و حرفه‌آموزی، حمایت از خانواده‌ها، تقویت صلح و سازش و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی، زمینه بازگشت سالم و هدفمند زندانیان به جامعه و کاهش آسیب‌های اجتماعی را فراهم کند.
تجلیل از فرمانده یگان حفاظت زندان‌های خراسان جنوبی
همزمان با گرامیداشت هفته فراجا، از سرهنگ حسین شجاع، فرمانده یگان حفاظت زندان‌های استان خراسان جنوبی، با حضور رئیس‌کل دادگستری استان، دادستان مرکز استان و مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی تجلیل شد. در این مراسم از تلاش‌ها و خدمات فرمانده یگان حفاظت در تأمین نظم، امنیت و صیانت از مراکز اصلاحی و تربیتی استان قدردانی شد.
علی عبدی، مدیرکل زندان‌های خراسان جنوبی، نیز ضمن گرامیداشت هفته فراجا، از تلاش‌های شبانه‌روزی نیروهای انتظامی و یگان حفاظت زندان‌ها در برقراری امنیت و آرامش مراکز اصلاحی و تربیتی تقدیر کرد و نقش این مجموعه را در تحقق اهداف سازمان زندان‌ها مهم و اثرگذار دانست.
در پایان این مراسم با اهدای لوح تقدیر، از سرهنگ حسین شجاع، فرمانده یگان حفاظت زندان‌های استان خراسان جنوبی، تجلیل به عمل آمد.
