عربستان سعودی، میزبان جام جهانی ۲۰۳۴، به طور نامعلومی برنامه ساخت ورزشگاه غول‌پیکر نئوم را به حالت تعلیق درآورده است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که چشم‌انداز پروژه‌های بلندپروازانه این کشور با چالش‌های فزاینده‌ای روبرو است.

به گزارش بخش ورزشی وبانگاه، در اقدامی که ابهامات تازه‌ای را بر میزبانی عربستان سعودی از جام جهانی ۲۰۳۴ ایجاد کرده است، برنامه ساخت ورزشگاه نئوم، یکی از زیرساخت‌های کلیدی پیش‌بینی‌شده برای این رویداد بزرگ ورزشی، برای مدتی نامعلوم کنار گذاشته شد. این تصمیم که توسط دو منبع آگاه از موضوع به خبرگزاری رویترز اعلام شده، در پی تأخیرهای متعدد و کوچک‌سازی پروژه‌های عظیم و آینده‌نگرانه در منطقه نئوم اتخاذ شده است.

ورزشگاه نئوم قرار بود بخشی از پروژه «لاین» باشد؛ سازه‌ای بلندپروازانه به طول ۱۶۰ کیلومتر که خود زیرمجموعه‌ای از طرح بزرگ نئوم محسوب می‌شود. پروژه نئوم که حدود یک دهه پیش به عنوان ستون فقرات «چشم‌انداز ۲۰۳۰» محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، معرفی گردید، هدفی جز تنوع‌بخشی به اقتصاد این کشور و کاهش وابستگی آن به درآمدهای نفتی ندارد.

یاسر الرمیان، رئیس صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) و مالک نئوم، پیشتر در ماه آوریل تأیید کرده بود که «لاین» دیگر در اولویت اول قرار ندارد و تا سال ۲۰۳۰، زمان تعیین‌شده برای اتمام فاز نخست پروژه، ضرورتی نخواهد داشت. او هرچند هرگونه لغو پروژه‌ها را رد کرده بود، اما اکنون منابع خبری از توقف برنامه ساخت ورزشگاه نئوم خبر می‌دهند.

با وجود تلاش‌های رویترز برای دریافت توضیحات، نئوم و دفتر رسانه‌ای دولت عربستان از ارائه هرگونه پاسخ خودداری کردند. وزارت ورزش عربستان نیز در پاسخ به پرسش‌های مطرح‌شده، نهاد عالی میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴ را معرفی کرد. این نهاد ضمن تأیید پیشرفت قابل توجه در پروژه‌های جام جهانی، توضیحی درباره وضعیت ورزشگاه نئوم و هزینه‌های ساخت آن ارائه نکرد و تنها تصاویر مربوط به سایر ورزشگاه‌های در حال ساخت را منتشر نمود.

جام جهانی ۲۰۳۴ به عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای پیش روی عربستان، در راستای برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و از طریق سرمایه‌گذاری‌های کلان صندوق سرمایه‌گذاری عمومی، در دستور کار قرار گرفته است. این دوره از مسابقات، نخستین دوره خواهد بود که با حضور ۴۸ تیم و با میزبانی انحصاری یک کشور برگزار می‌شود.

عربستان در حال حاضر مشغول ساخت یا بازسازی ۱۵ ورزشگاه در پنج شهر مختلف و همچنین ده‌ها مرکز تمرینی است. بر اساس برآوردهای شرکت MEED Projects، ارزش کلی این پروژه‌ها به ۲۲.۷ میلیارد دلار می‌رسد. این شرکت مستقر در دبی، مسئولیت رصد مناقصه‌ها و پروژه‌های بخش ساخت‌وساز در منطقه را بر عهده دارد.

طبق داده‌های MEED، هزینه تخمینی ساخت ورزشگاه نئوم حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد شده است. این ورزشگاه با ظرفیت ۴۶ هزار نفر، در اطلاعات این شرکت با وضعیت «متوقف‌شده» ثبت شده و هیچ تاریخ مشخصی برای تکمیل آن تعیین نشده است، در حالی که سایر تأسیسات ورزشی در مراحل مختلف توسعه بوده و انتظار می‌رود بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۳ به اتمام برسند.

این در حالی است که عربستان سعودی همزمان با تنش‌های منطقه‌ای و اختلالات در انتقال انرژی، با کاهش تولید ناخالص داخلی واقعی به میزان ۳.۶ درصد و کسری بودجه بیشتر از پیش‌بینی‌ها روبرو شده است. این تحولات اقتصادی می‌تواند بر روند اجرای پروژه‌های عظیم این کشور تأثیرگذار باشد.

یک منبع سوم نیز به چالش‌های ناشی از پراکندگی جغرافیایی ورزشگاه‌ها و تأخیر در پروژه‌هایی چون «لاین» و «نیومرابا» اشاره کرده است. گزارش‌های پیشین رویترز نیز حاکی از توقف ساخت «مکعب» در پروژه نیومرابا و تغییر رویکرد صندوق سرمایه‌گذاری عمومی به سمت طرح‌هایی با بازده مالی سریع‌تر بود؛ راهبردی که مقامات سعودی نیز آن را تأیید کرده‌اند.

با وجود این چالش‌ها، برخی پروژه‌های دیگر مرتبط با جام جهانی با پیشرفت قابل توجهی همراه هستند. به عنوان مثال، ورزشگاه آرامکو در شهر الخُبر قرار است تا پایان سال جاری میلادی تکمیل شده و میزبانی نخستین مسابقه خود را در ژانویه بر عهده گیرد.

©‌ خبر ورزشی, رویترز, صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF), وزارت ورزش عربستان, نهاد عالی میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴, MEED Projects