ظهر امروز در سومین جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان، مسئولان استان علاوه بر ارائه گزارشی از عملکرد شش ماهه دستگاه‌های متولی، بر ضرورت تغییر رویکرد از اقدامات صرفاً مقابله‌ای به پیشگیری زودهنگام و هدفمند تأکید کردند؛ رویکردی که در آن گزارش مردم، نظارت بر نقاط حساس و آموزش خانواده‌ها باید هم‌زمان دنبال شود.
در این میان، آمارهای ارائه شده از سوی پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان از شناسایی گسترده کشت مواد مخدر، کشف صدها کیلوگرم انواع مواد و دستگیری صدها خرده‌فروش و توزیع‌کننده حکایت دارد؛ اما تأکید مسئولان این است که مقابله زمانی مؤثرتر خواهد بود که پیش از رسیدن مواد مخدر به مصرف‌کننده، زنجیره توزیع در محلات و نقاط حساس شناسایی و متوقف شود.
گزارش‌های مردمی درباره خرده‌فروشان باید جدی گرفته شود
علی‌اکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، با تأکید بر ضرورت برخورد جدی با خرده‌فروشان مواد مخدر، خواستار پیگیری دقیق گزارش‌های مردمی درباره فعالیت توزیع‌کنندگان در دکه‌ها و مراکز عرضه اطراف محیط‌های آموزشی شد.
وی با اشاره به ضرورت رعایت فاصله 200 تا 300 متری دکه‌ها از مدارس و دانشگاه‌ها اظهار کرد: گزارش‌های مردمی درباره معرفی توزیع‌کنندگان فعال در دکه‌ها باید با جدیت مورد توجه قرار گیرد و با دکه‌های متخلف برخورد قانونی و در صورت احراز تخلف، نسبت به پلمب آنها اقدام شود.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان همچنین با اشاره به وضعیت مبارزه با مواد مخدر در استان، بر ضرورت پیش‌دستی در اقدامات پیشگیرانه تأکید کرد و گفت: باید از همه ظرفیت‌ها برای جلوگیری از کشت موادی مانند خشخاش و ماری‌جوانا استفاده شود، چراکه مقابله با مراحل بعدی این پدیده دشوارتر خواهد بود.
ورمقانی افزود: هدف اصلی اقدامات فعلی باید تمرکز بر جنبه‌های پیشگیرانه، ترویجی و اطلاع‌رسانی باشد تا از شکل‌گیری بحران‌های بعدی جلوگیری شود.
وی با تأکید بر ظرفیت نهادهای محلی در روستاها و مناطق محروم، خواستار همکاری دهیاری‌ها، بخشداری‌ها، بهورزان و خانه‌های بهداشت در حوزه ترویج سلامت شد.
معاون استاندار کردستان همچنین از جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت و درمان و به‌ویژه رسانه‌ها و صداوسیما خواست با اطلاع‌رسانی گسترده، زمینه جلوگیری از کشت مواد مخدر را فراهم کنند و در صورت مشاهده کشت، در سریع‌ترین زمان ممکن برای امحای آن اقدام شود.
ورمقانی با اشاره به حساسیت محیط‌های آموزشی، بر ضرورت تقویت نظارت پلیس بر دکه‌ها و مراکز فروش اطراف مدارس و دانشگاه‌ها تأکید کرد و خواستار تدوین دستورالعمل‌های نظارتی دقیق‌تر در این زمینه شد.
وی تصریح کرد: پلیس باید بر فعالیت دکه‌ها و مراکز فروش اطراف مدارس نظارت مستمر داشته باشد و چنانچه دکه‌ای در زمینه توزیع مواد مخدر فعالیت کند، باید بلافاصله با آن برخورد و پلمب شود.
وی آموزش خانواده‌ها را نیز یکی از محورهای مهم پیشگیری دانست و بر اجرای طرح‌های محله‌محور و برگزاری کارگاه‌های تخصصی پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان گفت: هر کارمند و نیروی اجرایی باید مربی خانواده خود باشد تا مجموعه اقدامات دستگاه‌ها در نهایت به سالم‌سازی محیط اجتماعی منجر شود.
دستگیری 1292 نفر در ارتباط با جرائم مواد مخدر
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان نیز در این جلسه گزارشی از عملکرد شش‌ماهه این پلیس ارائه کرد.
سرهنگ گودرز امیری، اظهار کرد: در نیمه نخست امسال یک هزار و 292 نفر در ارتباط با جرائم مواد مخدر دستگیر شدند که از این تعداد 609 نفر خرده‌فروش، 68 نفر توزیع‌کننده و 218 نفر مصرف‌کننده بودند.
وی از کشف 980 کیلوگرم انواع مواد مخدر در شش‌ماهه نخست امسال خبر داد و افزود: تعداد خرده‌فروشان دستگیرشده در این مدت نسبت به مدت مشابه سال گذشته سه درصد افزایش داشته است.
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان همچنین از افزایش 86 درصدی دستگیری کشت‌کنندگان مواد مخدر نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.
امیری با اشاره به اجرای طرح‌های مقابله با اعتیاد و توزیع مواد مخدر گفت: در قالب چهار مرحله طرح «آرامش در شهر»، 589 کیلوگرم انواع مواد مخدر کشف و 399 نفر از عوامل توزیع، 161 خرده‌فروش و 125 معتاد متجاهر دستگیر شدند.
وی همچنین از دستگیری 800 معتاد متجاهر در سال جاری خبر داد و گفت: 25 هزار و 206 عدد قرص روان‌گردان نیز در این مدت کشف شده است.
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان ادامه داد: در نیمه نخست امسال 399 توزیع‌کننده مواد مخدر دستگیر و سه باند نیز منهدم شده است.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان به مقابله با کشت مواد مخدر اختصاص داشت.
امیری اعلام کرد: در شش‌ماهه نخست امسال یک میلیون و 217 هزار و 641 بوته خشخاش شناسایی و منهدم شده است.
به گفته وی، این میزان در مقایسه با 276 هزار و 119 بوته در مدت مشابه سال گذشته، افزایش 341 درصدی را نشان می‌دهد.
این آمار نشان می‌دهد مقابله با کشت مواد مخدر در استان به یکی از محورهای جدی اقدامات انتظامی تبدیل شده و افزایش کشفیات و امحای مزارع، ضرورت تداوم نظارت و پیشگیری در مناطق مستعد را دوچندان می‌کند.
پیشگیری باید قبل از درمان آغاز شود
علی محمدپناه، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان نیز بر ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیرانه تأکید کرد و گفت: نبود دسترسی مستقیم به دانشجویان نباید مانع اجرای برنامه‌های آموزشی شود و می‌توان از ظرفیت سامانه‌های آموزش مجازی دانشگاه‌ها برای انتقال پیام‌های پیشگیرانه استفاده کرد.
وی افزود: از مجموع 90 سازمان مردم‌نهاد فعال در حوزه پیشگیری و درمان آسیب‌های اجتماعی، 40 سمن با شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر همکاری دارند و بخش قابل توجهی از برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه در محلات و محیط‌های کار توسط این سازمان‌ها اجرا می‌شود.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان با تأکید بر اینکه پیشگیری باید مقدم بر درمان باشد، بر ضرورت مشارکت دستگاه‌های فرهنگی، دانشگاه‌ها و مدارس در برگزاری دوره‌های آموزشی تأکید کرد.
محمدپناه گفت: آموزش خانواده‌ها، دانش‌آموزان و دانشجویان باید به‌صورت مستمر در دستور کار دستگاه‌های عضو کمیته فرهنگی و پیشگیری قرار گیرد.
وی همچنین از اختصاص چهار میلیارد تومان اعتبار برای مرکز ماده 16 خبر داد و اظهار کرد: با تأمین این اعتبار بخشی از مشکلات مالی مرکز برطرف شده و زمینه برای جمع‌آوری و ساماندهی مجدد معتادان متجاهر فراهم شده است.
محمدپناه در ادامه بر تقویت نظارت بر مراکز درمانی و مراکز توزیع متادون تأکید کرد و گفت: گزارش‌های مردمی درباره فعالیت خرده‌فروشان مواد مخدر باید با جدیت پیگیری شود و برخورد با خرده‌فروشان، به‌ویژه در اطراف مدارس، در دستور کار قرار گیرد.
ممنوعیت فروش سیگار در دکه‌های اطراف مدارس
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر کردستان همچنین با اشاره به فعالیت دکه‌های اطراف مدارس و دانشگاه‌ها گفت: این دکه‌ها ملزم شده‌اند از فروش سیگار خودداری کنند و در صورت مشاهده تخلف، برخورد قانونی و پلمب آنها انجام خواهد شد.
آنچه از مجموع گزارش ارائه‌شده در شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان به دست می‌آید، این است که مقابله با اعتیاد دیگر نمی‌تواند صرفاً در قالب کشف محموله و دستگیری توزیع‌کننده تعریف شود. آمار 609 خرده‌فروش دستگیرشده، بیش از یک میلیون بوته خشخاش منهدم‌شده و صدها کیلوگرم مواد مخدر کشف‌شده، ابعاد عملیات مقابله‌ای را نشان می‌دهد؛ اما بخش مهم‌تر، جلوگیری از بازتولید همین چرخه است.
در این میان، محیط‌های آموزشی باید حساس‌ترین نقطه نظارت باشند. فاصله دکه‌ها از مدارس، فروش سیگار، احتمال فعالیت خرده‌فروشان و دسترسی نوجوانان به مواد آسیب‌زا، مسائلی نیستند که با یک بازرسی مقطعی حل شوند. نظارت باید مستمر، قابل ارزیابی و همراه با برخورد روشن با متخلفان باشد.
از سوی دیگر، تأکید چندباره مسئولان بر گزارش‌های مردمی، زمانی نتیجه خواهد داد که مردم مطمئن باشند گزارش آنها در یک فرآیند مشخص بررسی می‌شود و به نتیجه می‌رسد. اگر شهروندی فعالیت یک خرده‌فروش را گزارش کند اما نتیجه‌ای نبیند، مهم‌ترین سرمایه پیشگیری یعنی اعتماد عمومی آسیب می‌بیند.
پیشگیری نیز نباید به چند کارگاه آموزشی و جلسه اداری محدود شود. خانواده، مدرسه، دانشگاه، مسجد، سمن‌ها، خانه‌های بهداشت، دهیاری‌ها و رسانه‌ها هرکدام بخشی از این زنجیره‌اند و موفقیت زمانی حاصل می‌شود که این ظرفیت‌ها در یک برنامه منسجم و مستمر کنار هم قرار گیرند.
اکنون انتظار می‌رود مصوبات این جلسه به شاخص‌های قابل سنجش تبدیل شود؛ از تعداد گزارش‌های مردمی بررسی‌شده و دکه‌های متخلف برخوردشده تا میزان کاهش دسترسی نوجوانان به مواد مخدر، پوشش آموزش خانواده‌ها، کنترل مراکز درمانی و نتیجه طرح‌های جمع‌آوری معتادان متجاهر.
مبارزه با مواد مخدر زمانی از سطح «گزارش عملکرد» عبور می‌کند که مردم اثر آن را در محله، مدرسه و محیط زندگی خود ببینند؛ جایی که یک دکه متخلف تعطیل می‌شود، یک خرده‌فروش از چرخه توزیع خارج می‌شود و یک خانواده پیش از گرفتارشدن، آموزش و حمایت لازم را دریافت می‌کند.
