به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، یک شرکت دانش‌بنیان مستقر در مرکز رشد دانشگاه شهید بهشتی پس از یک دهه فعالیت تحقیقاتی، موفق به طراحی و ساخت سامانه‌ای با فناوری پلاسما شده است که قابلیت اصلاح و فعال‌سازی سطوح را در ابعاد نانومتری دارد.
این دستگاه قادر است رول‌هایی تا عرض سه متر را با سرعت ۴۰۰ متر در دقیقه پردازش کرده و خواص سطوح پلیمری و فلزی را بهبود بخشد. افزایش چسبندگی، رنگ‌پذیری، آب‌دوستی و ایجاد گروه‌های فعال شیمیایی روی سطح از جمله مزایای این فناوری است. کاربرد این فناوری در حوزه‌های چاپ، بسته‌بندی، تولید کامپوزیت و اصلاح منسوجات، نشان‌دهنده نقش رو به رشد پلاسما در صنایع پیشرفته کشور است.
پلاسما به عنوان حالت چهارم ماده، گازی است که به صورت جزئی یا کامل یونیزه شده و شامل مولکول‌ها، یون‌ها و الکترون‌های آزاد است. این محیط به دلیل وجود ذرات باردار، به میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی واکنش نشان می‌دهد و با تحریک، ذرات پرانرژی تولید می‌کند.
برخورد این ذرات با سطح مواد باعث شکستن پیوندها، ایجاد رادیکال‌های آزاد و فعال شدن سطح می‌شود، بدون آنکه ساختار توده‌ای ماده تغییر کند. این ویژگی پلاسما را به ابزاری مهم برای اصلاح سطح در صنایع مختلف از جمله نساجی، چاپ، بسته‌بندی، الکترونیک و ساخت کامپوزیت‌ها تبدیل کرده است.
اصلاحات ایجاد شده توسط پلاسما شامل افزایش انرژی سطحی، بهبود رطوبت‌پذیری، کاهش بارهای الکترواستاتیکی، افزایش چسبندگی، بهبود جذب مواد شیمیایی، افزایش کارایی پوشش‌دهی و ایجاد ساختارهای نانومقیاس است. این اصلاحات، ویژگی‌هایی هستند که کیفیت محصول نهایی را در بسیاری از صنایع تعیین می‌کنند.
این دستگاه ایرانی برای پردازش‌های سطحی گوناگون طراحی شده و با استفاده از الکترودهای سرامیکی، تخلیه الکتریکی پایدار و یکنواختی ایجاد می‌کند که امکان پردازش سطحی مواد مختلف از جمله پلیمرها، پلاستیک‌ها و رول‌های فلزی را فراهم می‌کند.
ایجاد تغییرات در مقیاس نانومتری روی سطح مواد از ویژگی‌های مهم این دستگاه است. در حین پردازش پلاسمایی، گروه‌های فعال مانند هیدروکسیل و اکسیژنی روی سطح باقی می‌مانند که باعث افزایش انرژی سطحی و بهبود قابلیت پیوند رنگ، چسب و سایر پوشش‌ها می‌شود. این تغییرات به ویژه برای صنایع چاپ و بسته‌بندی، که یکنواختی و دوام چسبندگی جوهر اهمیت دارد، حیاتی است.
این دستگاه قادر به پردازش رول‌هایی با عرض ۴۰ سانتی‌متر تا ۳ متر و سرعت صفر تا ۴۰۰ متر بر دقیقه است، که آن را برای واحدهای صنعتی بزرگ و خطوط تولید پرسرعت مناسب می‌سازد. همچنین، قابلیت پردازش انواع فیلم‌های پلیمری شامل PE، PP، PET، PVC، پلی‌کربنات، نایلون و پلی‌استایرن را دارد.
یکی از تمایزهای مهم این دستگاه نسبت به روش‌های معمول اصلاح سطح، امکان ایجاد ساختارهای نانومقیاس و تغییرات کنترل‌شده در لایه‌های سطحی مواد است. ایجاد این تغییرات نانویی نه تنها موجب افزایش چسبندگی و رنگ‌پذیری می‌شود، بلکه مسیرهای شیمیایی تازه‌ای را برای پیوند و واکنش فراهم می‌کند.
کاربردهای این دستگاه شامل افزایش چسبندگی و رنگ‌پذیری، اصلاح سطوح پلیمری و منسوجات، بهبود خواص ضد الکتریسیته ساکن، بهینه‌سازی چسبندگی در تولید کامپوزیت‌ها، پلیمریزاسیون و رسوب‌گذاری، و ایجاد ساختارهای نانو است. این کارکردها نشان می‌دهد که این دستگاه برای صنایع چاپ و بسته‌بندی، تولیدکنندگان کامپوزیت، کارخانه‌های نساجی و صنایع پیشرفته نیازمند اصلاح سطح، کاربرد مستقیم دارد.
